Lời bố dặn ...

Bố tôi mất đã gần 18 năm . Mỗi lần ra Hà Nội , việc đầu tiên là tôi vù ra Nghĩa trang Văn Điển thắp nén nhang lên mộ ba tôi rồi mới yên tâm làm việc tiếp .  Mộ ba ghép  bằng đá tấm Tây Ban Nha nâu hồng uy nghi ,tuy có cảm giác lạnh lẽo của bất kỳ ngôi mộ nào nhưng  luôn có hoa tươi và nhang khói của con cháu . Mộ nằm trong khu A nghĩa trang , dưới bóng mát các vòm cây hoa sữa mà  em tôi trồng lại lần thứ 2-3 gì đó ( vì lần 1-2 đã bị người nhà các " mộ hàng xóm " bứng mất sang nhà họ ?!).
Vào ngày 2/9 (AL ) năm 1995 ,ba tôi mất và  đám tang ba đã được phủ một núi hoa tươi khổng lồ  ( vào ngày ấy , các shop bán hoa đám tang ở Hà Nội kháo nhau " sao hôm nay , toàn Hà Nội  vòng  hoa tươi bán hết nhanh thế ..."). Thì có gì đâu , cụ chẳng phải lãnh tụ hay chức sắc gì ghê gớm  , sinh thời ba tôi là một nhà sư phạm cần mẫn , tận tụy ,cống hiến hơn 60 năm cuộc đời cho ngành giáo dục Việt Nam ngay từ chương trình  đầu tiên của ngành giáo dục non trẻ của nước VN Dân Chủ Cộng Hòa sau CM Tháng Tám 1945.Rồi theo đuổi suốt sự nghiệp giáo dục trên các nẻo đường kháng chiến cho tới khi về thủ đô ...  Khi mất , ba tôi là Giáo Sư - Nhà Giáo Nhân Dân ( Ngành Địa Lý - ngành giáo dục - khoa học mà tới  nay 01/2013   , vẫn chưa có danh hiệu NGND thứ hai ) ...

         Mộ của Giáo sư -Nhà Giáo Nhân Dân Trần Đình Gián ở Nghĩa Trang Văn Điển  , Hà Nội  .

 Nói qua vậy để nhấn mạnh ý tôi viết trên là vì ba tôi đã dành gần trọn cuộc đời cho việc cùng các vị đồng nghiệp cần mẫn  tạo các thế hệ học sinh -sinh viên ngành địa lý Việt Nam,  nên khi hay tin cụ mất , hàng nghìn người , bạn bè , đồng hương , đồng nghiệp , cựu sinh viên ...đủ các lứa tuổi , vị trí xã  hội ...đã xếp hàng vào viếng linh cữu cụ với hàng trăm vòng hoa tang , thương tiếc một cây đại thụ ( như lời tang điếu của ông Nguyễn Duy Quý , Chủ nhiệm UB KHXH lúc đó ) của ngành giáo  dục VN . Đồng nghiệp , học sinh cũ , có người là Bộ trưởng , có người UV Bộ Chính trị , Giáo sư lão thành ...nhiều tên tuổi lớn của nước nhà đến viếng hoặc gửi vòng hoa viếng ...Gia sản cụ nghèo vật chất nhưng thật giàu tinh thần gia giáo và nhân văn ...
Sinh thời , những lúc vui vẻ hiếm hoi của một nhà khoa học , ba tôi hay nhắc tôi 3 chuyện mà tới giờ tôi vẫn nhớ như in ( cho dù lúc đó tôi cũng chỉ mới 14-15 tuổi ) gì đó  :
 - Sống phải quảng giao , bạt thiệp  nhưng phải biết giới hạn , biết mình biết người ...
 - Phải nhớ và biết rõ về  bản chất nước Trung Quốc láng giềng ( ba dùng từ tiếng Pháp Chinoiserie mà hiện nay tôi thấy nhiều người dùng khi nói về các thủ  đoạn láu cá của TQ  ...). Những điều này hồi đó không dễ được chấp nhận vì Trung Quốc  đang giúp ta chống Mỹ .
- Về tư tưởng " làm chủ tập thể " lúc đó đang thống lĩnh xã hội , ba tôi nói : " thật quái gở ..."
Đã nhiều năm trôi qua , nghiệm lại điều ba dặn tôi thấy :
-  Điều thứ nhất thuộc về cách  sống và cá tính mỗi người , ba tôi chỉ định hướng cho con cái như vậy -  Điều thứ hai và thứ ba thì quả ba tôi là nhà tiên tri vì từ cách đây 1/2 thế kỷ , ba tôi đã có cái nhìn rất thực về bản chất sự vật , mặc dù là một nhà sư phạm - khoa học không bao giờ biết giá cả ngoài chợ hay hình thù con tem phiếu gạo thịt ra sao ...Âu cũng là phép cân bằng của Trời - Đất nhỉ !!

Tôi sẽ còn viết nhiều về ba tôi , một con người luôn đau đáu về sự phát triển , đi lên của nước Viêt Nam bất hạnh này , luôn mong mỏi về một xã hội nhân bản lành  mạnh như bản chất con người cụ  ...